Radom

Definicja terapii psychologicznej

Terapia psychologiczna (psychoterapia) to proces, który ma na celu wsparcie pacjenta w radzeniu sobie z problemami psychicznymi, emocjonalnymi i behawioralnymi. Może być prowadzona w różnych nurtach, takich jak:

• psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT),

• psychoterapia psychodynamiczna,

• psychoterapia humanistyczna,

• psychoterapia systemowa,

• psychoterapia egzystencjalna.

Celem terapii psychologicznej jest poprawa dobrostanu psychicznego, zmiana dysfunkcyjnych schematów myślenia i zachowania oraz rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, traumą i innymi problemami.

Definicja terapii psychoonkologicznej

Terapia psychoonkologiczna jest wyspecjalizowaną formą pomocy psychologicznej, ukierunkowaną na potrzeby pacjentów onkologicznych i ich rodzin. Jest interdyscyplinarnym podejściem, łączącym psychologię kliniczną z onkologią, i obejmuje wsparcie na każdym etapie choroby nowotworowej:

• od diagnozy,

• poprzez leczenie,

• okres remisji,

• sytuację nawrotu choroby,

• opiekę paliatywną.

Psychoonkologia koncentruje się na redukcji lęku i depresji, adaptacji do choroby, poprawie jakości życia oraz wsparciu emocjonalnym pacjenta i jego bliskich.

Główne różnice między terapią psychologiczną a psychoonkologiczną

1. Grupa docelowa

Terapia psychologiczna może być stosowana u każdego, kto potrzebuje wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego, niezależnie od jego stanu fizycznego. Natomiast terapia psychoonkologiczna jest przeznaczona dla osób, u których rozpoznano chorobę nowotworową, oraz dla ich rodzin i opiekunów.

2. Zakres problemów

Psychoterapia obejmuje szeroki wachlarz problemów, takich jak:

• depresja,

• stany lękowe,

• traumy,

• zaburzenia osobowości,

• fobie,

• problemy w relacjach interpersonalnych.

Psychoonkologia natomiast koncentruje się głównie na trudnościach związanych z chorobą nowotworową, takich jak:

• stres związany z diagnozą,

• lęk przed leczeniem i jego skutkami ubocznymi,

• adaptacja do zmienionych warunków życia,

• radzenie sobie z poczuciem utraty kontroli,

• wsparcie w okresie terminalnym.

3. Cele terapii

W psychoterapii ogólnej celem jest poprawa funkcjonowania psychicznego i emocjonalnego pacjenta, poprawa relacji międzyludzkich oraz dążenie do lepszego samopoczucia. W psychoonkologii chodzi przede wszystkim o poprawę jakości życia pacjenta onkologicznego, pomoc w akceptacji choroby oraz wsparcie jego bliskich.

4. Metody pracy

W psychoterapii ogólnej stosuje się metody odpowiednie do konkretnego nurtu terapeutycznego, np. pracę z przekonaniami w nurcie poznawczo-behawioralnym czy analizę nieuświadomionych konfliktów w psychoterapii psychodynamicznej.

W psychoonkologii wykorzystuje się techniki dostosowane do specyfiki choroby nowotworowej, np.:

• techniki relaksacyjne (np. trening autogenny Schultza, techniki oddechowe),

• terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na redukcji lęku i depresji,

• terapia narracyjna pomagająca pacjentowi opowiedzieć i zrozumieć swoją historię choroby,

• interwencje wspierające dla rodzin i opiekunów.

Rola terapeuty w psychoonkologii i psychoterapii

W psychoterapii terapeuta pełni rolę przewodnika i wsparcia w procesie zmiany, pomaga pacjentowi w rozwiązywaniu problemów emocjonalnych i behawioralnych.

W psychoonkologii terapeuta ma dodatkowo za zadanie:

• pomoc w radzeniu sobie ze skutkami leczenia,

• wsparcie w okresie hospitalizacji i rekonwalescencji,

• pomoc w budowaniu nowych strategii radzenia sobie ze stresem choroby,

• wspieranie rodziny pacjenta, w tym w sytuacji żałoby.

Podsumowanie

Choć terapia psychologiczna i psychoonkologiczna mają wspólny cel w postaci poprawy dobrostanu psychicznego, różnią się w zakresie metod, celów oraz grupy docelowej. Terapia psychologiczna jest szersza i obejmuje różne zaburzenia psychiczne, natomiast terapia psychoonkologiczna koncentruje się na wsparciu osób dotkniętych chorobą nowotworową i ich rodzin. Wsparcie psychoonkologiczne może być kluczowe dla poprawy jakości życia pacjenta, pomagając mu lepiej radzić sobie z chorobą i jej konsekwencjami.